Klasyfikacja sprzętu

Różnorodność rodzajów i typów sprzętu pancernego spowodowała konieczność jego klasyfikacji, tj. podziału na pewne grupy i klasy, zależnie od typów, wartości bojowej, charakterystycznych cech konstrukcyjnych lub właściwości budowy, a także zadań przewidzianych do wykonywania na polu walki. W okresie II wojny światowej, jak również po jej zakończeniu, w LWP przyjęto zasady radzieckiej klasyfikacji oraz nomenklatury; zgodnie z nimi wozy bojowe dzielono na następujące typy:

czołgi - gąsienicowe, całkowicie opancerzone wozy bojowe z uzbrojeniem zasadniczym umieszczonym w wieży obrotowej, przeznaczone do wykonywania podstawowych zadań bojowych, tj. niszczenia siły żywej, środków ogniowych, umocnień oraz pojazdów pancernych przeciwnika. Dzielono je, biorąc za podstawę przede wszystkim masę (ówcześnie określaną jako ciężar) na: małe (do 5 t), lekkie (5-20 t), średnie (25-35 t), ciężkie (35-70 t) oraz najcięższe (ponad 70 t). W okresie powojennym granice masy uległy pewnym przesunięciom (np. średnie 20-40 t, ciężkie 40-100 t oraz superciężkie ponad 100 t). Niezależnie od powyższego podziału, używano również, jednak rzadziej, powstałego jeszcze przed II wojną podziału wg przeznaczenia, np.: czołgi rozpoznawcze, czołgi wsparcia piechoty, czołgi przełamania, czołgi ze specjalnym uzbrojeniem lub wyposażeniem (np. mostowe, chemiczne, z miotaczami ognia) lub też przewidziane do nietypowych zadań -czołgi pływające (tzw. amfibie), powietrzno-desantowe itp.

działa samobieżne - kołowe, półgąsienico-we lub gąsienicowe wozy bojowe z uzbrojeniem umieszczonym najczęściej w kadłubie (lub na kadłubie) z ograniczonymi kątami ostrzału w płaszczyźnie poziomej, przeznaczone do ogniowego wsparcia różnych rodzajów wojsk (pancernych, piechoty) albo walki ze specyficznymi celami (naziemnymi lub powietrznymi). Klasyfikacja dział samobieżnych oparta była zasadniczo na wielkości kalibru zastosowanego uzbrojenia - wynikało to w pewnym sensie również z masy wozu. Lekkie dz. sam. posiadały armaty (haubice) kalibru do 76 mm, średnie dz. sam. armaty kalibru 85-100 mm lub haubice do 122 mm, ciężkie dz. sam. miały natomiast armaty kalibru powyżej 100 mm oraz haubice kalibru powyżej 122 mm. Niezależnie od powyższego podziału uwzględniano również cechy konstrukcyjne pojazdu (np. rodzaj podwozia), głównie jednak rodzaj osłony pancernej. Zgodnie z tą zasadą rozróżniano działa samobieżne typu odkrytego (uzbrojenie bez osłony pancernej), półzakrytego (uzbrojenie częściowo opancerzone) oraz zakrytego (uzbrojenie całkowicie opancerzone). Rzadziej stosowano podział wg zadań, jakie działa samobieżne miały spełniać na polu walki, a więc: wsparcia piechoty, polowe, przeciwpancerne oraz przeciwlotnicze. Należy dodać, że w LWP po II wojnie światowej dla tego typu wozów bojowych przyjęto termin: działa pancerne.

samochody pancerne - kołowe, opancerzone wozy bojowe, 2 lub 3-osiowe, uzbrojone w broń maszynową lub armaty małego kalibru, przeznaczone do rozpoznania, łączności, ochrony, a także walki. Dzielono je zależnie od masy na lekkie (do 4 t), średnie (4-8 t) oraz  ciężkie  (powyżej  8 t). W ZSRR po li wojnie światowej samochody pancerne zastąpione zostały opancerzonymi samochodami rozpoznawczymi, służącymi do wykonywania wielu zadań.